Gebelik ve Guatr Hastalığı

Gebelikte tiroid fonksiyonunda birtakım değişiklikler görülür ve tiroid bezinde önemli fizyolojik ve hormonal değişikliklerle sonuçlanır. Bu değişiklikler gebelik sürecinde tiroid fonksiyonu laboratuvar testlerinin dikkatle yorumlanmasını gerektirir. Gebelik sürecinde tiroid fonksiyon testleri iki ana hormonun etkisine bağlı olarak değişir; gebelik testinde ölçülen hormon, human koryonik gonadotropin (hCG) ve temel dişilik hormonu östrojen. HCG tiroidi zayıf bir şekilde uyarır ve gebeliğin ilk üç aylık döneminde dolaşımdaki yüksek HCG düzeyleri TSH düzeylerinde hafif düşüşe neden olabilir ( subklinik hipertiroidi). Bu durumda, ilk üç aylık dönemde TSH hafif düşük olarak bulunur ve gebelik sürecinin devamıyla normal düzeylerine geri döner (bkz. Tablo 1). Östrojen kanda tiroid hormonu bağlayan protein miktarını artırır ve kanda tiroid hormonlarının %99’u bu proteinlere bağlı olduğundan kanda total tiroid hormon miktarı artar. Ancak,  ”serbest” hormon ölçümleri (proteine bağlı olmayan, hormonun aktif olan formu) genellikle normal kalır. Eğer gebelik sürecinde TSH, serbest T4 ve serbest T3 normalse,  tiroid normal fonksiyon göstermektedir.

Gebelik sürecinde tiroid bezinin boyutu artabilir (büyümüş tiroid = guatr). Ancak, gebelikle ilişkili guatr dünyanın iyot eksikliği olan bölgelerinde daha sıklıkla ortaya çıkmaktadır. Eğer çok sensitif görüntüleme yöntemleri kullanılırsa (ultrasonografi), bazı kadınlarda tiroid hacmi artışının saptanması mümkündür. Bu genellikle 10-15’lik bir artıştır ve doktor tarafından yapılan fizik muayenede tipik olarak belli olmaz. Ancak bazen önemli düzeyde guatr gelişebilir ve doktoru tiroid fonksiyon testlerini ölçmeye yönlendirebilir.

Gebeliğin ilk 10-12 haftasında, bebek tiroid hormon üretimi açısından tamamen anneye bağımlıdır. İlk üç aylık dönemin sonunda, bebeğin tiroid bezi kendi tiroid hormonlarını üretmeye başlamaktadır. Ancak bebek, tiroid hormon üretiminde mutlaka gerekli olan, yeterli miktarda iyot alımı açısından anneye bağımlı kalmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, yeterli tiroid hormon üretimi sağlayabilmek açısından, gebelik boyunca 200 mikrogram/gün iyot alımı önermektedir.

Gebelikte Tiroid Fonksiyonlarına Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yazı dolaşımı